Na jaren van herstel neemt de winkelleegstand weer flink toe

Na een aantal jaren van dalende leegstand is het afgelopen half jaar de leegstand in winkelgebieden weer flink opgelopen. Volgens marktonderzoekbureau Locatus komt dit onder andere doordat er minder winkels zijn omgebouwd tot woningen en kantoren. Zonder actiever beleid verwacht men dat de leegstand nog verder zal oplopen.

Bedrijfsmakelaar Peterjan van Rijswijk van Domicilie Bedrijfshuisvesting: “We kunnen lang stilstaan bij de oorzaken, maar nog belangrijker is om de focus leggen op oplossingen. Niet alleen beleggers in winkelpanden worden getroffen door de gevolgen van de leegstand, ook winkeliers die in een eigen pand zitten hebben ermee te maken en vragen zich af wat leegstand in een winkelgebied doet voor hun pand.“

 “Gezamenlijke aanpak essentieel”

Volgens Peterjan is er geen kant-en-klare oplossing, maar zijn er wel mogelijkheden om de kwaliteit van winkelgebieden te verbeteren. “Veel vraagstukken kunnen niet alleen door een individuele ondernemer of de gemeente aangepakt worden. Een gezamenlijke aanpak met winkeliers, vastgoedeigenaren en gemeenten is de enige manier om leegstand te lijf te gaan.”

Bedrijven Investerings Zone

Net zo belangrijk is de samenwerking tussen ondernemers onderling. “Een mooi instrument hiervoor is bijvoorbeeld een Bedrijven Investerings Zone (BIZ). Dankzij een periodieke bijdrage van de deelnemers wordt er een pot met geld gevormd waarmee activiteiten kunnen worden gefinancierd. Niet alleen evenementen, maar bijvoorbeeld ook het schoonhouden van het winkelgebied of het ophangen van een camerasysteem. Ook kan een samenwerking tussen ondernemers zorgen voor een sterkere positie ten opzichte van de gemeente of derde partijen.” In de gemeente Ede bestaat er al enkele jaren zo’n BIZ. In Nijkerk zijn meerdere pogingen om een BIZ in te stellen tot nu toe nog niet geslaagd.

Subsidiemogelijkheden

Er zijn provincies die een subsidieregeling in het leven hebben geroepen dat gezamenlijke initiatieven om winkelgebieden te verbeteren stimuleert. Ook zijn er regelingen om te onderzoeken op welke manier de kwaliteit van een winkelgebied verbeterd kan worden. Bijvoorbeeld het optimaliseren van de looproute of het verbeteren van de bereikbaarheid.

Wijkwinkelcentra floreren

Volgens vastgoedadviseur Colliers gaat het met wijkwinkelcentra juist erg goed. Centra die voor een groot deel bestaan uit winkels met dagelijkse (vers)producten blijken het meest succesvol te zijn en kampen nauwelijks met leegstand. Peterjan: “Misschien kunnen we hieruit concluderen dat consumenten de voorkeur geven aan een gevarieerd aanbod met zelfstandig ondernemers en minder eenheidsworst. Risicocentra moeten snel in actie komen en inzetten op meer winkels met dagelijkse producten, leisure of diensten. Voor probleemcentra zie ik de oplossing in (gedeeltelijke) sloop, transformatie of herbestemming.”

Visie op detailhandel

“Het is belangrijk dat gemeenten een duidelijke visie opstellen over hoe winkels en winkelgebieden zich de komende jaren gaan ontwikkelen en hoe de gemeente vitale en toekomstbestendige winkelgebieden wil gaan waarborgen”, vertelt Peterjan. De gemeenten Ede en Nijkerk hebben zo’n visie opgesteld in samenspraak met ondernemers en andere belanghebbenden. De focus ligt daarbij bijvoorbeeld op het transformeren van kansarme locaties, het versterken van de onderscheidende identiteit van winkelgebieden en het uitbouwen van de samenwerking tussen de verschillende stakeholders.

Potentie voor onderscheidende winkels

Wel is voorzichtigheid geboden met het transformeren van winkelpanden tot bijvoorbeeld woningen, vindt Peterjan. “In de Nijkerkse binnenstad mogen nu ook in een aantal straten winkels worden omgebouwd tot woonruimtes. Wat je nu omturnt, krijg je niet zomaar meer terug. Bovendien versterk je daarmee de afname van de doorloop in die straten. Terwijl er in onze ogen echt wel kansen zijn voor winkels hier. Vooral wat kleinere, onderscheidende winkels, zoals een zuivelwinkel of een goede viszaak, hebben in een kern als Nijkerk volgens mij prima bestaansrecht.”

Peterjan brengt instrumenten zoals het oprichten van een BIZ  graag onder de aandacht van opdrachtgevers. “Veel vastgoedeigenaren zijn hiermee onbekend. Terwijl deze praktische oplossingen ervoor kunnen zorgen dat een bepaald gebied weer aantrekkelijker wordt. Niet alleen voor het winkelend publiek, maar ook voor de ondernemers.”

Ben je op zoek naar een winkelpand? Bekijk dan ons actuele aanbod winkelpanden.